آشنایی و کار با مگس سرکه
چرا به این گونه مگس سرکه یا میوه گفته میشود؟ چون در اطراف خمره های میوه، قسمت های لهیده و رو به فساد میوه های نرم مثل موز یا سیب و انگور می نشیند(مگس سرکه در این قسمتها تخم ریزی می کند)، و بیشتر در محیط هایی که مخمر دارد یافت می شود. طول بدنش بین 3 تا 4 میلی متر است. دمای اپتیموم رشد برای این مگس 25 درجه است(رشد نرمال در مناطق گرمسیر)، دمای خیلی بیشتر منجر به مرگ مگس و دمای خیلی کمتر باعث ناباروری آن می شود. در حالت ریلکس بال ها در امتداد بدنش قرار می گیرد(وقتی در آزمایشگاه به آنها اتر می زنیم بال ها با زاویهء تقریبا 45 درجه باز می- شوند)
انواع مگس های سرکه:
Wild type : تیپ وحشی، جهش نیافته : بدن زرد و روشن و چشم قرمز
Mutant : جهش یافته
تعداد کروموزوم ها: 2n کروموزومی است (2n=8) و تعداد کروموزوم ها کم است. بررسی یک ژن یا یک جهش در 8 کروموزوم آسانتر است.
جنسیت مشخص: تعیین جنسیت آسان. ژنوتیپ ماده xx و ژنوتیپ نر XY می باشد، پس تعیین جنسیت با هتروگامت یعنی نر است. با دیدن علایم بالینی به سادگی می توان تعیین جنسیت کرد.
سیکل کوتاه زندگی و تعداد زیاد فرزندان: یک دوره زندگی 10 روز و تعداد فرزندان 400 الی 500 زاده می باشد
عدم وجود مشکلات اخلاقی در آزمایشات ژنتیکی
DNA دو رشته ای و کروموزوم پلی تن (غول پیکر): در دوره ی لاروی قابل استخراج است. امتیاز کروموزوم پلی تن، این است که بررسی یک حذف یا یک جهش در ان بسیار راحت تر است.
چرخه ی زندگی مگس سرکه:
لاور مگس سرکه
حریص به غذاست. تحرک زیادی دارد
دارای شاخک هایی برای حرکت در محیط مایع است .
کروموزوم پلی تن را از غدد بزاقی لارو حشرات می توان استخراج کرد.
روش تعیین جنسیت بر اساس فنوتیپ:
با مشاهدهء ویژگی های ظاهری مگس زیر میکروسکوپ، می توان به جنسیت آن پی برد.
جنس نر : کوچکتر، تیره تر(خیلی تشخیصی نیست، همیشه نمی توان مقایسه کرد)، باند تیره ی انتهایی پهن، انتهای بدن به شکل بیضی، شکم 5 بند، دارای نقطه ای سیاه در پدیپالپ که شانه جنسی نام دارد.
ماده : بزرگ تر، روشن تر، باند تیره ی انتهایی نازک تر، انتهای بدن نوک تیز و نیزه مانند، شکم 7 بند، شانه جنسی ندارد.
کروموزوم پلی تن :
ناحیه ای از کروموزوم پلی تن که بیشترین تراکم را دارد، کروموسنتر نام دارد، که همان نقش سانترومر در کروموزوم های عادی را دارد. کروموزوم پلی تن را بلند و کشیده و پر از انشعاب می بینیم که علت آن همانند سازی بدون تفکیک کرموزوم هاست. این کروموزوم ها بر خلاف کروموزوم های انسانی دارای مناطق Light و Dark منظم، پشت سر هم و تقریباً هم اندازه اند و به دلیل داشتن چندین نسخه از یک ژن برای بررسی تک ژن ها و جهش های تک نوکلئوتیدی بسیار مناسب اند.
1 تیپ وحشی Wild : بدن زرد روشن وچشم قرمز میباشد .
–2 تیپ ابونی Ebony : (Ch.3) رنگ بدن سیاه براق در مقایسه با تیپ وحشی بسیار تیره تر می باشد مگس هایی که تازه زاده شده اند در مقایسه با مگس های مسن کم رنگ هستند .رنگ چشم قهوه ای می باشد.
–3 تیپ سپیا Sepia : (Ch. 3 ) : رنگ چشم در بدو ظهور مگس هوهای متمایل به قرمز و شفاف است که به تدریج تیره تر وبه رنگ قهوهای سوخته در می آید. ودر نهایت سیاه رنگ می باشد.
–4 تیپ وایت White : (Ch. 1) : رنگ چشم سفید برفی می باشد.
–5 تیپ وستیجیال ) vestigial : ( Ch.2) : بال تحلیل رفته وکوتاه ، عمود بر بدن می باشد.
6- Dumpy (Ch.2): بالها کمی بلندتر از vestigial و البته کوتاه تر از wild type است و نیز حاشیهء بال در dumpy صاف است که در نوع vestigial کنگره دار و نامنظم است.
شرح انجام آزمایش:
ابتدا ظرف حاوی اتر را برداشته و مقداری بر روی شیشه ساعت می ریزیم و پنبه را به اتر آغشته می نماییم
سپس پنبه را بر روی ظرف حاوی مگس سرکه میریزیم تا آنها بیهوش شوند
آنگاه با قلمو تعدادی را برداشته و بر روی لام قرار می دهیم و لام را زیر میکروسکوپ گذاشته وبا تنظیم میکروسکوپ به مشاهده می پردازیم.
شرح انجام آزمایش:
ابتدا ظرف حاوی اتر را برداشته و مقداری بر روی شیشه ساعت می ریزیم و پنبه را به اتر آغشته می نماییم
سپس پنبه را بر روی ظرف حاوی مگس سرکه میریزیم تا آنها بیهوش شوند
آنگاه با قلمو تعدادی را برداشته و بر روی لام قرار می دهیم و لام را زیر میکروسکوپ گذاشته وبا تنظیم میکروسکوپ به مشاهده می پردازیم.
نتیجه گیری:
در این آزمایش مگس سرکه ما نر بود و ما موفق به دیدن شانه جنسی نیز شدیم و دیگر قسمتهای مگس سرکه را نیز بررسی کردیم.